گرفتن مهریه مادر بعد از فوت شده توسط فرزند

پس از فوت زن، مهریه پرداخت‌نشده او از بین نمی‌رود و مانند سایر مطالبات مالی، به ترکه منتقل می‌شود. بنابراین گرفتن مهریه مادر بعد از فوت شده توسط فرزند، در صورت وجود شرایط قانونی، امکان‌پذیر است و فرزند می‌تواند سهم خود را از این طلب مطالبه کند.

آیا گرفتن مهریه مادر بعد از فوت شده توسط فرزند امکان دارد؟ بله، اگر مهریه در زمان حیات پرداخت نشده باشد، فرزند به عنوان یکی از ورثه می‌تواند پس از اثبات وراثت و میزان طلب، آن را از شوهر مادر مطالبه کند. البته فرزند اصولا فقط نسبت به سهم‌الارث خود حق اقدام دارد، نه تمام مهریه؛ مگر اینکه از سایر ورثه وکالت یا اجازه قانونی داشته باشد.

مطابق قانون، به محض وقوع عقد، زن مالک مهریه می‌شود و فوت او باعث سقوط این حق نیست. مهریه پرداخت‌نشده، یک طلب مالی متعلق به مادر محسوب می‌شود و پس از فوت، در فهرست دارایی‌های او قرار می‌گیرد. پیش از تقسیم ارث، بدهی‌های متوفی و مطالبات او باید مشخص شود و سپس دارایی میان ورثه تقسیم گردد.

اگر مهریه وجه نقد باشد، مبلغ آن معمولا با توجه به شاخص قانونی زمان پرداخت محاسبه می‌شود. در مهریه سکه یا مال معین نیز همان تعداد یا عین مال، مبنای مطالبه است؛ مگر اینکه در توافق معتبر، روش دیگری تعیین شده باشد.

تمام ورثه مادر، از جمله فرزندان، شوهر، پدر و مادر او در صورت زنده بودن، به نسبت قانونی از طلب مهریه سهم می‌برند. سهم هر فرزند بر اساس قواعد ارث تعیین می‌شود؛ برای نمونه، در صورت وجود پسر و دختر، سهم پسر دو برابر سهم دختر است.

شوهر مادر نیز ممکن است از ورثه باشد، اما اگر خود او بدهکار مهریه باشد، موضوع باید در محاسبات ترکه و تقسیم ارث لحاظ شود. به همین دلیل، تعیین دقیق سهم فرزند بدون بررسی گواهی انحصار وراثت، تعداد ورثه و وضعیت پرداخت مهریه ممکن نیست. در عمل، گرفتن مهریه مادر بعد از فوت شده توسط فرزند معمولا به اندازه سهم او از این طلب انجام می‌شود.

• اصل یا تصویر سند ازدواج و صفحه مربوط به میزان مهریه؛
• گواهی فوت مادر؛
• گواهی انحصار وراثت؛
• مدارک شناسایی فرزند و سایر ورثه، در صورت دسترسی؛
• مدرک اثبات نشدن پرداخت مهریه، مانند اقرار، مکاتبات یا سوابق اجرایی؛
• وکالت‌نامه رسمی، چنانچه فرزند از طرف سایر ورثه اقدام کند.

اگر سند ازدواج در دسترس نباشد، می‌توان از دفترخانه ازدواج تنظیم‌کننده سند، رونوشت رسمی دریافت کرد. همچنین در صورت اختلاف درباره اصل ازدواج یا میزان مهریه، ابتدا باید موضوع در مرجع صالح اثبات شود.

در صورتی که سند ازدواج رسمی باشد، ورثه می‌توانند از دفترخانه ازدواج و واحد اجرای اسناد لازم‌الاجرا، صدور اجراییه مهریه را درخواست کنند. این روش ممکن است با شناسایی و توقیف اموال، حساب بانکی یا حقوق بدهکار همراه شود.

راه دیگر، ثبت دادخواست مطالبه مهریه در دادگاه خانواده یا مرجع قضایی صالح است. در دادخواست باید مشخص شود که خواهان به عنوان وارث، فقط سهم خود را مطالبه می‌کند یا به نمایندگی از همه ورثه اقدام دارد. هزینه دادرسی دعاوی مالی بر اساس ارزش خواسته و تعرفه زمان ثبت محاسبه می‌شود و ممکن است در صورت ناتوانی مالی، درخواست اعسار از هزینه دادرسی مطرح شود.

اگر فرزند هنوز به سن قانونی نرسیده باشد، اقدام باید از طریق ولی قانونی یا قیم انجام شود. همچنین اگر مادر پیش از فوت، مهریه را بخشیده، دریافت کرده یا درباره آن توافق نهایی کرده باشد، مطالبه مجدد ممکن نیست و این موضوع باید بررسی شود.

برای اصل مطالبه این طلب، معمولا مهلت کوتاه و مشخصی مانند مهلت اعتراض به رای وجود ندارد؛ با این حال، تاخیر ممکن است شناسایی اموال بدهکار یا اثبات اسناد را دشوار کند. بهتر است پس از دریافت گواهی انحصار وراثت، وضعیت مهریه و دارایی‌های شوهر بررسی و اقدام رسمی انجام شود.

در نتیجه، گرفتن مهریه مادر بعد از فوت شده توسط فرزند نیازمند اثبات سه موضوع است: وجود عقد و مهریه، پرداخت نشدن آن و وراثت فرزند. اگر میان ورثه اختلافی وجود داشته باشد، بهتر است ابتدا سهم هر شخص و میزان دقیق طلب در اظهارنامه یا توافق رسمی مشخص شود.

مهریه پرداخت‌نشده پس از فوت مادر از بین نمی‌رود و به عنوان طلب وارد ترکه می‌شود. فرزند با ارائه سند ازدواج، گواهی فوت و انحصار وراثت می‌تواند سهم خود را از شوهر مادر مطالبه کند. مطالبه تمام مهریه فقط با وکالت یا نمایندگی از دیگر ورثه ممکن است. اقدام از طریق اجرای ثبت یا دادگاه، بسته به رسمی بودن سند و وضعیت اموال بدهکار، قابل انتخاب است.