پس گرفتن پول از موسسه صیغه یابی

من چند ماه پیش در یکی از سایت ها و کانال های معرفی ازدواج موقت با موسسه ای آشنا شدم که ادعا می کرد برای افرادی که قصد ازدواج موقت دارند، افراد مناسب را معرفی می کند. ابتدا با شماره ای که در سایت گذاشته بودند تماس گرفتم. شخصی که پاسخ داد گفت برای تشکیل پرونده و معرفی طرف مقابل باید مبلغ مشخصی پرداخت کنم و بعد از آن چند مورد به من معرفی خواهد شد. من هم به حسابی که برایم فرستادند حدود ۱۸ میلیون تومان واریز کردم و رسید بانکی را برایشان در واتساپ فرستادم.

بعد از پرداخت، ابتدا یک فرم مشخصات برایم ارسال کردند و گفتند طی چند روز گزینه مناسب معرفی می شود. چند روز بعد یک شماره تلفن به من دادند و گفتند این فرد شرایط مورد نظر من را دارد. وقتی تماس گرفتم، متوجه شدم اطلاعاتی که موسسه درباره او داده بود با واقعیت تفاوت زیادی دارد. موضوع را به موسسه گفتم و درخواست کردم شخص دیگری معرفی کنند، اما هر بار وعده دادند که مورد جدیدی پیدا می کنند. بعد از مدتی دیگر پاسخ تماس ها و پیام های من را ندادند.

من چند بار در پیام واتساپ و پیامک درخواست کردم پولم را برگردانند. حتی یک اظهارنامه هم فرستادم و در آن توضیح دادم که خدماتی که بابت آن پول گرفته بودند به شکل مورد توافق انجام نشده است. آنها بعد از دریافت اظهارنامه فقط گفتند مبلغ پرداختی بابت تشکیل پرونده و هزینه خدمات بوده و قابل برگشت نیست. در حالی که قبل از پرداخت چنین چیزی به من نگفته بودند و من هم هیچ قرارداد کتبی مشخصی درباره غیرقابل استرداد بودن وجه امضا نکرده ام.

حالا می خواهم بدانم برای پس گرفتن پول از موسسه صیغه یابی باید دادخواست مطالبه وجه بدهم یا شکایت کیفری مطرح کنم؟ آیا رسید واریز بانکی و پیام های واتساپ برای اثبات ادعای من کافی است؟ اگر موسسه مجوز نداشته باشد، وضعیت پرونده فرق می کند؟ آیا می توانم به دلیل انجام نشدن خدمات، قرارداد را برهم بزنم و پولم را مطالبه کنم؟ در چنین شرایطی بهترین راه قانونی برای پس گرفتن پول از موسسه صیغه یابی چیست؟

برای پس گرفتن پول از موسسه صیغه یابی ابتدا باید رابطه حقوقی میان شما و موسسه مشخص شود. صرف پرداخت وجه به یک موسسه یا شخص، به خودی خود به معنای وقوع کلاهبرداری نیست. باید بررسی شود که وجه در قبال چه خدمتی دریافت شده، چه تعهداتی به شما داده شده، آیا موسسه واقعا خدمتی ارائه کرده یا خیر، شرایط استرداد وجه چه بوده و آیا هنگام دریافت پول اطلاعات خلاف واقع یا اقدامات فریبکارانه ای انجام شده است.

اگر موضوع صرفا انجام نشدن تعهد یا ارائه ناقص خدمت باشد، ممکن است مسیر اصلی پرونده حقوقی و مبتنی بر مطالبه وجه، فسخ یا انحلال قرارداد و جبران خسارت باشد. اما اگر از ابتدا با استفاده از وسایل متقلبانه، اطلاعات دروغین یا هویت و عنوان جعلی از شما پول گرفته شده باشد، موضوع می تواند از جنبه کیفری نیز قابل بررسی باشد. تشخیص عنوان صحیح، بدون بررسی قرارداد، پیام ها، تبلیغات، رسیدهای پرداخت و سایر مدارک امکان پذیر نیست.

آیا پرداخت پول به موسسه صیغه یابی قابل استرداد است؟

پاسخ به این سوال به توافق طرفین و علت پرداخت بستگی دارد. اگر مبلغی برای دریافت خدمت مشخصی پرداخت شده باشد و موسسه تعهد خود را انجام نداده باشد، با توجه به مفاد توافق و شرایط قانونی ممکن است مطالبه وجه یا سایر حقوق قراردادی امکان پذیر باشد.

برای مثال، اگر موسسه متعهد شده باشد در مدت معین شخص واجد شرایطی را معرفی کند اما هیچ اقدامی انجام نداده باشد، یا خدمتی که ارائه کرده اساسا با توافق طرفین مطابقت نداشته باشد، موضوع باید از منظر تعهد قراردادی بررسی شود. در مقابل، اگر خدمت طبق قرارداد انجام شده و مبلغ نیز بابت هزینه قطعی تشکیل پرونده یا خدمات انجام شده بوده باشد، صرف نارضایتی مشتری لزوما موجب استرداد وجه نمی شود.

اهمیت قرارداد و توافق اولیه

اولین مدرکی که باید بررسی شود قرارداد یا توافق میان مشتری و موسسه است. در قرارداد ممکن است مبلغ خدمات، نوع خدمت، مدت ارائه خدمات، شرایط فسخ، نحوه استرداد وجه و مسئولیت های طرفین مشخص شده باشد.

اگر قرارداد کتبی وجود نداشته باشد نیز پرونده لزوما قابل پیگیری نیست. پیامک ها، پیام های شبکه های اجتماعی، رسیدهای بانکی، فاکتور، فایل های صوتی، تبلیغات موسسه و سایر اسناد می توانند در اثبات رابطه و تعهدات طرفین موثر باشند. البته ارزش اثباتی هر مدرک با توجه به نحوه ارائه و سایر شواهد پرونده باید ارزیابی شود.

آیا رسید بانکی برای مطالبه پول کافی است؟

رسید واریز بانکی می تواند پرداخت وجه به حساب موسسه یا شخص را اثبات کند، اما معمولا به تنهایی مشخص نمی کند که این مبلغ دقیقا بابت چه خدمتی پرداخت شده است. بنابراین بهتر است رسید پرداخت در کنار پیام ها، قرارداد، فاکتور، تبلیغات و مکاتبات مربوط به علت پرداخت ارائه شود.

اگر در پیام های قبل از پرداخت، موسسه دقیقا توضیح داده باشد که در مقابل مبلغ مشخص چه خدمتی ارائه می کند، این مکاتبات می تواند در کنار رسید بانکی اهمیت زیادی داشته باشد. به همین دلیل حذف پیام ها، پاک کردن مکالمات یا صرفا اتکا به یک رسید بانکی توصیه نمی شود.

یکی از مهم ترین نکات این پرونده، تفکیک اختلاف قراردادی از جرم است. اگر موسسه پول را در قبال خدمتی دریافت کرده اما بعدا در انجام تعهد خود کوتاهی کرده باشد، نمی توان صرفا به دلیل عدم انجام تعهد، آن را کلاهبرداری دانست. برای تحقق کلاهبرداری، وجود شرایط قانونی مربوط به فریب و اقدامات متقلبانه و سایر عناصر جرم باید احراز شود.

برای مثال اگر موسسه از ابتدا وجود خارجی نداشته، با هویت جعلی فعالیت کرده، با تبلیغات و اطلاعات خلاف واقع افراد را فریب داده و از این طریق وجه دریافت کرده باشد، بررسی موضوع کیفری اهمیت بیشتری پیدا می کند. اما اگر موسسه واقعی بوده، قرارداد منعقد شده و اختلاف صرفا بر سر کیفیت یا میزان انجام خدمات باشد، مسیر حقوقی ممکن است مناسب تر باشد.

اگر موسسه ای تحت عنوان خاصی فعالیت می کند، باید وضعیت قانونی و مجوزهای آن بررسی شود. نداشتن مجوز می تواند از جهات مختلف در ارزیابی فعالیت موسسه اهمیت داشته باشد، اما صرف نداشتن مجوز به تنهایی ثابت نمی کند که تمام مبالغ دریافت شده کلاهبرداری بوده است.

در چنین شرایطی باید مشخص شود موسسه دقیقا چه عنوانی برای فعالیت خود اعلام کرده، چه خدماتی ارائه داده، چه مبلغی دریافت کرده و آیا در هنگام دریافت وجه اطلاعات خلاف واقع یا رفتار فریبکارانه ای داشته است. همچنین ممکن است موضوع از نظر مقررات مربوط به فعالیت موسسات و نحوه تبلیغ و ارائه خدمات نیز قابل پیگیری باشد.

• قرارداد یا فرم ثبت نام و پذیرش شرایط موسسه
• رسید واریز وجه و گردش حساب بانکی مرتبط
• پیامک ها و مکاتبات انجام شده با موسسه
• پیام های واتساپ یا سایر پیام رسان ها
• فاکتور، رسید یا برگه دریافت وجه
• تصاویر تبلیغات و وعده های درج شده در سایت یا شبکه های اجتماعی
• اظهارنامه ارسال شده و پاسخ موسسه، در صورت وجود
• اطلاعات مربوط به حساب یا کارت دریافت کننده وجه
• مشخصات مدیر یا مسئول موسسه در صورت دسترسی
• هرگونه فایل صوتی، تصویر یا سند مرتبط با توافق طرفین

اگر پس از بررسی مدارک مشخص شود که وجه بابت تعهدی پرداخت شده و موسسه بدون دلیل موجه از انجام تعهد خودداری کرده یا شرایط قانونی استرداد وجه وجود دارد، می توان با توجه به وضعیت قرارداد، دادخواست مناسب را تنظیم کرد. عنوان دقیق خواسته باید بر اساس قرارداد و علت استحقاق تعیین شود و ممکن است مطالبه وجه، خسارت یا حقوق قراردادی دیگر مطرح باشد.

نمونه اولیه دادخواست، که باید متناسب با اسناد واقعی پرونده اصلاح شود، می تواند چنین باشد:

ریاست محترم مرجع قضایی صالح

با سلام، اینجانب مبلغ ... تومان به موجب توافق انجام شده با خوانده، بابت دریافت خدمات معرفی و تشکیل پرونده پرداخت کرده ام. با وجود دریافت وجه، خوانده به تعهدات مورد توافق عمل نکرده و علی رغم مراجعات و درخواست های مکرر و ارسال اظهارنامه، از انجام تعهد یا استرداد وجه خودداری کرده است. مدارک پرداخت، مکاتبات طرفین و سایر مستندات مربوط به توافق پیوست دادخواست است. با توجه به مراتب فوق و با استناد به دلایل و مدارک ارائه شده، صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت اصل وجه و خسارات قانونی مورد تقاضا است.

این متن صرفا نمونه است و خواسته نهایی باید با توجه به قرارداد، نوع تعهد، نحوه دریافت وجه و وضعیت پرونده تنظیم شود.

اگر مدارک نشان دهد که موسسه از ابتدا با قصد فریب و از طریق اقدامات متقلبانه وجه دریافت کرده است، موضوع می تواند علاوه بر جنبه حقوقی، از نظر کیفری نیز بررسی شود. برای مثال، استفاده از هویت جعلی، ارائه اطلاعات ساختگی درباره اشخاص معرفی شده، ادعای انجام خدماتی که اساسا امکان انجام آنها وجود نداشته یا دریافت وجه با تبلیغات فریبنده می تواند اهمیت داشته باشد؛ اما هر یک از این موارد باید در پرونده اثبات شود.

در صورت طرح شکایت کیفری، بهتر است شاکی صرفا عبارت «پولم را پس نداده اند» را مطرح نکند، بلکه شرح دهد پول در چه تاریخی، به چه حسابی، در مقابل چه وعده ای و با چه رفتار یا اطلاعاتی دریافت شده و کدام مدارک این ادعا را تایید می کند. تشخیص عنوان کیفری نهایی با مرجع قضایی است و نباید صرفا بر اساس عنوان تبلیغاتی موسسه یا عدم رضایت مشتری، جرم خاصی را قطعی تلقی کرد.

ارسال اظهارنامه می تواند برای ثبت رسمی مطالبه و اعلام موضع شما مفید باشد، به ویژه زمانی که قبلا درخواست استرداد وجه را به صورت شفاهی یا پیام رسان مطرح کرده اید. در اظهارنامه بهتر است تاریخ پرداخت، مبلغ، علت پرداخت، تعهد موسسه، موارد تخلف از توافق و درخواست مشخص شما به شکل روشن نوشته شود.

عدم پاسخ موسسه به اظهارنامه به تنهایی اثبات کننده بدهکاری یا جرم نیست، اما می تواند نشان دهد که پیش از طرح دعوا، فرصت مناسبی برای حل اختلاف و استرداد وجه در اختیار طرف مقابل قرار گرفته است.

• تمام قراردادها و مکاتبات را بدون حذف یا تغییر نگهداری کنید.
• رسید بانکی پرداخت را دریافت و مشخصات دریافت کننده وجه را بررسی کنید.
• تبلیغات و وعده هایی را که مبنای تصمیم شما برای پرداخت بوده اند حفظ کنید.
• در صورت وجود قرارداد، بند مربوط به استرداد وجه و فسخ را به دقت بررسی کنید.
• در صورت وجود اختلاف قراردادی، ابتدا خواسته حقوقی مناسب را مشخص کنید.
• اگر قرائن جدی از فریب و اقدامات متقلبانه وجود دارد، جنبه کیفری نیز جداگانه بررسی شود.
• از طرح ادعاهای کیفری بدون دلیل کافی خودداری کنید؛ زیرا عنوان جرم باید با واقعیت و مدارک پرونده مطابقت داشته باشد.

برای پس گرفتن پول از موسسه صیغه یابی نمی توان یک نسخه واحد برای همه پرونده ها ارائه کرد. اگر وجه بابت خدمات مشخص پرداخت شده و موسسه برخلاف توافق عمل کرده باشد، ممکن است مسیر مطالبه وجه و حقوق قراردادی مناسب باشد. اگر از ابتدا فریب، اقدامات متقلبانه یا اطلاعات خلاف واقع برای گرفتن پول به کار رفته باشد، موضوع می تواند از جنبه کیفری نیز قابل بررسی باشد.

رسید بانکی، قرارداد، پیام های رد و بدل شده، تبلیغات، فاکتور، اظهارنامه و سایر مدارک باید در کنار یکدیگر بررسی شوند. همچنین پیش از طرح دعوا باید مشخص شود طرف صحیح دعوا چه شخص یا موسسه ای است و وجه دقیقا به حساب چه کسی و بابت چه تعهدی پرداخت شده است. بنابراین نتیجه نهایی را نمی توان صرفا بر اساس ادعای عدم ارائه خدمت اعلام کرد و تشخیص مسیر مناسب، با توجه به مدارک واقعی پرونده انجام می شود.