مشاوره حقوقی ارزان با وکیل
در مورد نمونه دادخواست رفع تصرف از ملک مشاعنمونه دادخواست رفع تصرف از ملک مشاع
تصرف مشترک در ملک مشاع گاهی با اختلاف میان شرکا، ممانعت از ورود، تعویض قفل، احداث بنا یا جلوگیری از استفاده یکی از مالکان همراه میشود. در چنین شرایطی، قانون برای شریک متضرر امکان طرح دعوای حقوقی و درخواست اعاده تصرف یا رفع ممانعت را فراهم کرده است.
برای تنظیم نمونه دادخواست رفع تصرف از ملک مشاع چه نکاتی باید رعایت شود؟
در نمونه دادخواست رفع تصرف از ملک مشاع باید ثابت شود که خواهان پیش از اقدام شریک، در ملک تصرف یا حق استفاده داشته و خوانده بدون رضایت و مجوز قانونی، مانع این تصرف شده است. صرف داشتن سند مالکیت، بهتنهایی برای پیروزی در دعوای تصرف کافی نیست؛ زیرا موضوع اصلی، حمایت از تصرف سابق و جلوگیری از اقدام عدوانی است.
آیا یکی از شرکا میتواند علیه شریک دیگر دعوای تصرف مطرح کند؟
بله. مطابق ماده ۱۶۷ قانون آیین دادرسی مدنی، اگر دو یا چند نفر ملک غیرمنقولی را به صورت مشترک در تصرف داشته باشند و یکی از آنها مانع تصرف یا استفاده دیگری شود، اقدام انجامشده حسب مورد تصرف عدوانی، مزاحمت یا ممانعت از حق محسوب میشود. بنابراین، شریک نمیتواند با استناد به مالکیت مشاعی، سهم شریک دیگر را عملا از تصرف خارج کند.
خواهان باید سبق تصرف خود، اقدام خوانده و عدوانی بودن آن را اثبات کند. برای مثال، اگر یکی از شرکا بدون اجازه، تمام ملک را محصور کرده و مانع ورود شریک دیگر شود، این رفتار میتواند مصداق ممانعت از حق یا تصرف عدوانی باشد. تشخیص عنوان دقیق دعوا به نوع اقدام و وضعیت تصرف بستگی دارد.
برای طرح دعوا چه مدارکی لازم است و مراحل آن چگونه است؟
برای تکمیل نمونه دادخواست رفع تصرف از ملک مشاع، مدارک زیر معمولا اهمیت دارد:
- تصویر سند مالکیت یا گواهی انحصار وراثت و مدارک انتقال سهم مشاع؛
- مدارک مربوط به تصرف قبلی مانند قبوض، قرارداد، صورتجلسه تحویل یا شهادت شهود؛
- تصاویر، فیلم، گزارش کلانتری، تامین دلیل یا گزارش کارشناس درباره ممانعت یا تغییر وضعیت ملک؛
- مشخصات کامل خوانده و نشانی دقیق ملک؛
- وکالتنامه، در صورتی که دادخواست توسط وکیل ارائه شود.
دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود. مرجع صالح، دادگاه صلح محل وقوع ملک است؛ البته در حوزههایی که هنوز تشکیلات آن به طور کامل مستقر نشده، باید مطابق مقررات اجرایی همان حوزه به مرجع عمومی حقوقی مراجعه شود. دعوای تصرف عدوانی معمولا غیرمالی است و هزینه دادرسی آن بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی محاسبه میشود.
در دادخواست رفع تصرف چه خواستهای باید نوشته شود؟
در نمونه دادخواست رفع تصرف از ملک مشاع، خواسته باید روشن و متناسب با اقدام خوانده درج شود. برای نمونه، اگر خوانده ملک را در اختیار گرفته باشد، عبارت «رفع تصرف عدوانی از ملک مشاع و اعاده وضع به حال سابق» مناسب است. اگر مانع ورود یا استفاده شده باشد، باید «رفع ممانعت از حق استفاده و انتفاع از ملک مشاع» نوشته شود.
نمونه متن دادخواست میتواند چنین باشد:
خواهان: نام و مشخصات شریک متضرر
خوانده: نام و مشخصات شریک متصرف یا مانع
خواسته: رفع تصرف عدوانی یا رفع ممانعت از حق نسبت به ملک مشاع، بههمراه اعاده وضع سابق و مطالبه خسارات دادرسی
شرح: اینجانب به موجب سند مالکیت، مالک سهم مشاعی از ملک موضوع دعوا هستم و پیش از اقدام خوانده، از ملک استفاده و در آن تصرف داشتهام. خوانده از تاریخ ... بدون رضایت و مجوز قانونی، با تعویض قفل، ایجاد مانع یا تصرف انحصاری، مانع استفاده اینجانب شده است. با توجه به سبق تصرف، مشاعی بودن ملک و عدوانی بودن اقدام خوانده، صدور حکم بر رفع تصرف یا رفع ممانعت از حق و اعاده وضعیت سابق، بهعلاوه هزینه دادرسی، مورد تقاضاست.
مهلت رسیدگی و نتیجه احتمالی دعوا چیست؟
برای دعوای حقوقی تصرف عدوانی، مهلت ثابت و کوتاه مانند یک ماه تعیین نشده است؛ با این حال، تاخیر ممکن است اثبات سبق تصرف را دشوار کند. رسیدگی به این دعاوی باید خارج از نوبت انجام شود و دادگاه میتواند برای بررسی وضعیت ملک، معاینه محل یا کارشناسی انجام دهد.
در صورت احراز شرایط، حکم رفع تصرف یا رفع ممانعت صادر میشود. اجرای حکم رفع تصرف، طبق قانون، حتی پیش از قطعی شدن نیز امکانپذیر است و اعتراض، اصولا مانع اجرا نیست؛ مگر اینکه مرجع قضایی تصمیم دیگری بگیرد. مطالبه اجرتالمثل ایام محرومیت از استفاده، نیازمند طرح خواسته و ارائه دلیل مناسب است و معمولا باید از زمان مشخص شدن میزان خسارت، با نظر کارشناس، محاسبه شود.
جمع بندی
در نمونه دادخواست رفع تصرف از ملک مشاع، باید میان تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق تفاوت گذاشت. سند مالکیت، دلیل مهمی است اما اثبات سبق تصرف و اقدام غیرمجاز خوانده نیز ضرورت دارد. دادخواست باید در مرجع محل وقوع ملک و با مدارک مربوط به مالکیت، تصرف سابق و نحوه ممانعت ثبت شود. انتخاب خواسته صحیح، شرح دقیق واقعه و درخواست اعاده وضع سابق، نقش مهمی در نتیجه پرونده دارد.