وکیل موسوی
وضعیت : هم اکنون در دسترس است
وکیل موسوی

مشاوره حقوقی ارزان با وکیل

در مورد شکایت بابت عدم ارائه فاکتور با وجود دریافت وجه
پس از پرداخت با شما تماس گرفته خواهد شد
۱۰ دقیقه مشاوره
۹۰ هزار تومان
۲۰ دقیقه مشاوره
۱۴۰ هزار تومان
۳۰ دقیقه مشاوره
۱۸۰ هزار تومان
مشاوره VIP
۴۹۰ هزار تومان

آخرین به روز رسانی: 1405/06/18

شکایت بابت عدم ارائه فاکتور با وجود دریافت وجه

وقتی خریدار مبلغ کالا یا خدمات را به فروشنده پرداخت می کند، یکی از مهم ترین اسناد برای اثبات معامله، فاکتور یا صورتحساب است. گاهی فروشنده پس از دریافت وجه، از صدور و تحویل فاکتور خودداری می کند و خریدار نمی داند برای پیگیری موضوع باید به کدام مرجع مراجعه کند. در چنین شرایطی این پرسش مطرح می شود که آیا صرف دریافت وجه بدون ارائه فاکتور قابل پیگیری است؟ آیا می توان فروشنده را ملزم به صدور فاکتور کرد و در صورت خودداری، برای او جریمه در نظر گرفت؟

در موضوع شکایت بابت عدم ارائه فاکتور با وجود دریافت وجه، ابتدا باید مشخص شود فروشنده یا ارائه دهنده خدمت مشمول مقررات صنفی و الزامات صدور صورتحساب بوده است یا خیر. در مواردی که تکلیف قانونی برای صدور صورتحساب وجود داشته باشد، خودداری از صدور آن می تواند تخلف صنفی محسوب شود. قانون نظام صنفی، عدم صدور صورتحساب را به عنوان یک تخلف شناخته و برای آن ضمانت اجرای قانونی پیش بینی کرده است.

پاسخ وکیل: اگر فروشنده در برابر دریافت وجه مکلف به صدور صورتحساب باشد و از ارائه آن خودداری کند، خریدار می تواند موضوع را از طریق مراجع مربوط به نظارت بر واحدهای صنفی پیگیری کند. در کنار آن، چنانچه برای اثبات معامله، پرداخت وجه یا مشخصات کالا و خدمت اختلافی وجود داشته باشد، خریدار می تواند با استفاده از رسید پرداخت، پیامک ها، مکاتبات، قرارداد، شهادت شهود و سایر ادله موجود، حقوق خود را مطالبه کند. بنابراین، نداشتن فاکتور به معنای از بین رفتن حق خریدار نیست، اما پیگیری سریع و نگهداری سایر مدارک اهمیت زیادی دارد.

آیا فروشنده بعد از دریافت پول موظف به ارائه فاکتور است

اصل موضوع به نوع فعالیت فروشنده و مقررات حاکم بر آن بستگی دارد. در قانون نظام صنفی، برای واحدهای صنفی در موارد مشمول، تکلیف صدور صورتحساب پیش بینی شده است. صورتحساب باید به گونه ای باشد که اطلاعات معامله و مشخصات کالا یا خدمت و مبلغ آن قابل تشخیص باشد.

بنابراین نمی توان گفت در تمام معاملات بدون استثنا یک شکل واحد از فاکتور الزامی است؛ اما در بسیاری از فعالیت های صنفی، فروشنده نمی تواند پس از دریافت وجه، صرفا به دلیل اینکه مبلغ معامله را دریافت کرده است، از ارائه صورتحسابی که قانونا موظف به صدور آن است خودداری کند.

همچنین برخی مشاغل یا معاملات ممکن است تابع مقررات خاص مالیاتی، صنفی یا مقررات اختصاصی همان حرفه باشند. به همین دلیل، در بررسی هر پرونده باید نوع کالا یا خدمت، نوع فروشنده و وضعیت صنفی او مشخص شود.

برای ندادن فاکتور چه مرجعی باید شکایت کرد

اگر فروشنده یک واحد صنفی باشد و با وجود تکلیف قانونی از صدور صورتحساب خودداری کند، موضوع در درجه نخست می تواند از مسیر مراجع نظارت صنفی و سامانه های مربوط به ثبت شکایات مصرف کنندگان پیگیری شود. همچنین با توجه به ماهیت موضوع، اتحادیه صنفی مربوط و مراجع نظارتی می توانند در بررسی تخلف نقش داشته باشند.

برای ثبت شکایت بهتر است مشخصات دقیق واحد صنفی، نشانی، تاریخ خرید، مبلغ پرداختی، نوع کالا یا خدمت و شرح خودداری فروشنده از ارائه فاکتور درج شود. ارائه تصویر رسید کارتخوان، فیش بانکی یا هر مدرکی که پرداخت وجه را نشان دهد نیز می تواند برای بررسی موضوع مفید باشد.

اگر اختلاف صرفا درباره صدور فاکتور نباشد و فروشنده کالا یا خدمت را نیز تحویل نداده باشد، موضوع ممکن است جنبه حقوقی یا حتی در شرایط خاص جنبه کیفری پیدا کند. در این وضعیت، صرف عنوان تخلف صنفی برای رسیدن به نتیجه کافی نیست و باید نوع اختلاف به طور دقیق بررسی شود.

مجازات قانونی خودداری از صدور صورتحساب چیست

قانون نظام صنفی کشور برای عدم صدور صورتحساب ضمانت اجرا تعیین کرده است. مطابق ماده ۶۶ این قانون، عدم صدور صورتحساب عبارت از خودداری از صدور صورتحسابی است که ویژگی های مقرر قانونی را داشته باشد. مبلغ جریمه این تخلف در اصلاحات بعدی قانون تغییر کرده است و در مقررات اصلاحی جدید باید مبلغ لازم الاجرا در زمان وقوع و رسیدگی به تخلف ملاک قرار گیرد.

نکته مهم این است که جریمه صنفی با مطالبه وجه یا خسارت خریدار تفاوت دارد. یعنی اگر فروشنده به دلیل تخلف صنفی جریمه شود، این موضوع لزوما به معنای آن نیست که مبلغ پرداختی خریدار نیز خودکار به او بازگردانده می شود. مطالبه وجه، خسارت، الزام به انجام تعهد یا سایر خواسته های مالی باید بر اساس رابطه قراردادی و مدارک موجود، از مسیر مناسب دنبال شود.

همچنین ماده ۶۷ قانون نظام صنفی مقرر کرده است که اگر در اثر تخلف های موضوع این قانون خسارتی به اشخاص ثالث وارد شود، فرد صنفی متخلف علاوه بر مجازات های مقرر، در صورت مطالبه شخص خسارت دیده می تواند مسئول جبران زیان وارد شده نیز باشد.

برای اثبات پرداخت پول بدون داشتن فاکتور چه مدارکی لازم است

نبود فاکتور به تنهایی باعث نمی شود که تمام راه های اثبات معامله از بین برود. بسته به شرایط، مدارک مختلفی می توانند برای اثبات پرداخت و رابطه معاملاتی مورد استفاده قرار گیرند.

  • رسید پرداخت از طریق کارتخوان
  • فیش یا رسید انتقال وجه بانکی
  • پرینت حساب بانکی
  • پیامک ها و مکاتبات مربوط به خرید
  • پیام های رد و بدل شده در شبکه های اجتماعی
  • قرارداد یا پیش فاکتور موجود
  • رسید تحویل کالا یا مدارک حمل و ارسال
  • شهادت اشخاصی که از معامله اطلاع مستقیم دارند
  • تصاویر یا مستندات مربوط به کالا و خدمت خریداری شده

در عمل، هرچه ارتباط میان پرداخت وجه و معامله روشن تر باشد، امکان اثبات ادعا بیشتر خواهد بود. برای مثال اگر مبلغی از حساب خریدار به حساب فروشنده واریز شده و در پیام های پیشین نیز نوع کالا، قیمت و زمان تحویل مشخص شده باشد، مجموعه این مدارک می تواند برای اثبات رابطه طرفین اهمیت داشته باشد.

آیا می توان فروشنده را به صدور فاکتور ملزم کرد

در صورتی که فروشنده طبق قوانین و مقررات مربوط مکلف به صدور صورتحساب باشد، خریدار می تواند از طریق مراجع صالح، موضوع خودداری از صدور آن را پیگیری کند. با این حال، نحوه اقدام بستگی دارد به اینکه هدف خریدار صرفا دریافت فاکتور باشد یا اینکه اختلاف اصلی درباره خود معامله، مبلغ پرداختی، کیفیت کالا یا انجام نشدن تعهدات فروشنده باشد.

اگر هدف اصلی، اثبات معامله و مطالبه حق مالی باشد، ممکن است طرح دعوای مستقل برای الزام به صدور فاکتور بهترین اقدام نباشد. در بسیاری از موارد، اسناد پرداخت و سایر ادله معامله برای اثبات رابطه حقوقی طرفین اهمیت بیشتری دارند.

به همین دلیل پیش از اقدام باید مشخص شود خواسته اصلی چیست؛ دریافت فاکتور، تحویل کالا، استرداد وجه، جبران خسارت یا اثبات انجام معامله. انتخاب مرجع و عنوان درخواست باید متناسب با همین هدف انجام شود.

نمونه متن شکایت برای خودداری از صدور فاکتور

برای شکایت بابت عدم ارائه فاکتور با وجود دریافت وجه می توان شرح موضوع را به صورت روشن و بدون مطالب زائد تنظیم کرد. نمونه زیر یک الگوی عمومی است و باید با اطلاعات واقعی پرونده تکمیل شود.

موضوع: درخواست رسیدگی به خودداری واحد صنفی از صدور صورتحساب

با سلام، به استحضار می رساند در تاریخ ........ از واحد صنفی ........ به نشانی ........ کالا یا خدمت ........ را به مبلغ ........ خریداری کرده و مبلغ مذکور را از طریق ........ پرداخت نموده ام. با وجود پرداخت کامل وجه و درخواست مکرر، مسئول واحد صنفی از ارائه صورتحساب یا فاکتور مربوط به معامله خودداری کرده است. مدارک پرداخت وجه و مستندات مربوط به معامله موجود است. با توجه به تکالیف مقرر برای واحدهای صنفی در زمینه صدور صورتحساب، تقاضای رسیدگی به تخلف و اتخاذ تصمیم قانونی مورد استدعاست.

پیوست ها: تصویر رسید پرداخت، مدارک مربوط به خرید، مکاتبات انجام شده با فروشنده و سایر مستندات موجود.

اگر فروشنده پول را گرفته ولی فاکتور و کالا را نداده باشد چه باید کرد

در این حالت موضوع جدی تر از صرف ندادن فاکتور است. اگر خریدار مبلغ را پرداخت کرده ولی کالا یا خدمت مورد توافق را دریافت نکرده باشد، باید ابتدا تمام مدارک معامله حفظ شود و سپس متناسب با شرایط، مطالبه انجام تعهد یا استرداد وجه مطرح شود.

در صورتی که شواهدی وجود داشته باشد که فروشنده از ابتدا با قصد فریب و بردن مال، اقدام به دریافت وجه کرده است، ممکن است موضوع از جهت کیفری نیز قابل بررسی باشد؛ اما صرف تحویل ندادن کالا یا تاخیر در انجام تعهد، به خودی خود و بدون احراز عناصر قانونی، لزوما کلاهبرداری محسوب نمی شود.

بنابراین بهتر است از نسبت دادن عنوان کیفری بدون بررسی دقیق خودداری شود. قرارداد، پیام ها، رسید پرداخت، تبلیغات فروشنده و نحوه رفتار او قبل و بعد از دریافت وجه، همگی می توانند در ارزیابی حقوقی موضوع موثر باشند.

آیا رسید کارتخوان برای اثبات خرید کافی است

رسید کارتخوان می تواند پرداخت وجه را اثبات کند، اما معمولا به تنهایی همه جزئیات معامله را مشخص نمی کند. برای مثال ممکن است رسید فقط مبلغ و تاریخ پرداخت را نشان دهد و مشخص نکند وجه بابت کدام کالا یا خدمت پرداخت شده است.

به همین علت، بهتر است رسید پرداخت در کنار پیام های مربوط به سفارش، پیش فاکتور، قرارداد، فاکتور الکترونیکی، رسید تحویل، مکاتبات و سایر اسناد ارائه شود. اگر در شرح تراکنش بانکی نیز موضوع پرداخت مشخص شده باشد، این امر می تواند در ارتباط دادن پرداخت با معامله موثر باشد.

در اختلافات مالی، قاضی مجموعه ادله و قرائن موجود را بررسی می کند و ارزش اثباتی هر سند با توجه به شرایط پرونده تعیین می شود. بنابراین نبود فاکتور به معنای ناتوانی قطعی در اثبات معامله نیست.

تفاوت تخلف صنفی با دعوای مطالبه وجه

یکی از اشتباهات رایج این است که خریدار تصور کند با ثبت شکایت صنفی، تمام اختلاف مالی او نیز حل خواهد شد. در حالی که تخلف صنفی و دعوای مالی دو موضوع متفاوت هستند.

اگر فروشنده فاکتور صادر نکرده باشد، ممکن است از نظر مقررات صنفی مرتکب تخلف شده باشد. اما اگر خریدار می خواهد مبلغ پرداخت شده را پس بگیرد، خسارت خود را مطالبه کند یا فروشنده را به اجرای تعهد ملزم کند، باید بر اساس ماهیت رابطه حقوقی، اقدام مناسب برای مطالبه حق خود انجام دهد.

در نتیجه، در یک پرونده ممکن است هم پیگیری تخلف صنفی و هم اقدام حقوقی برای مطالبه حق مالی امکان پذیر باشد؛ البته انتخاب دقیق مسیر به وضعیت معامله و مدارک موجود بستگی دارد.

پرسش های متداول درباره ندادن فاکتور

آیا پیامک واریز وجه برای شکایت کافی است؟

پیامک بانکی می تواند وقوع پرداخت را نشان دهد، اما برای اثبات تمام جزئیات معامله بهتر است مدارک دیگری نیز ارائه شود.

اگر فروشنده فاکتور را بعدا صادر کند، شکایت منتفی می شود؟

اگر مشکل فقط صدور فاکتور بوده و فروشنده بعدا آن را به شکل صحیح صادر کند، ممکن است موضوع تخلف از این جهت خاتمه پیدا کند؛ اما اگر خسارت یا اختلاف دیگری وجود داشته باشد، حقوق خریدار همچنان قابل بررسی است.

آیا فروشگاه اینترنتی هم باید رسید یا فاکتور ارائه کند؟

فروشگاه های اینترنتی نیز حسب نوع فعالیت و مقررات حاکم، ممکن است مکلف به ارائه صورتحساب و اطلاعات معامله باشند. نوع سند و الزامات آن می تواند با توجه به مقررات تجارت الکترونیکی و مالیاتی متفاوت باشد.

آیا ندادن فاکتور جرم است؟

خودداری از صدور صورتحساب در موارد مشمول قانون، اصولا به عنوان تخلف صنفی مورد رسیدگی قرار می گیرد و نباید بدون بررسی عناصر قانونی، آن را جرم تلقی کرد. اگر رفتار فروشنده دارای عناصر جرم دیگری باشد، موضوع جداگانه بررسی خواهد شد.

اگر فروشنده اصلا جواز کسب نداشته باشد چه می شود؟

نداشتن مجوز می تواند موضوع دیگری از تخلفات صنفی باشد و ممکن است علاوه بر مسئله فاکتور، نیازمند رسیدگی توسط مراجع نظارتی مربوط باشد. خریدار نیز باید مدارک معامله و پرداخت خود را حفظ کند.

اقدامات عملی برای پیگیری سریع تر

در پرونده های شکایت بابت عدم ارائه فاکتور با وجود دریافت وجه بهتر است پیش از هر اقدامی، مدارک موجود را کامل و منظم کنید. تصویر رسیدهای پرداخت، مکالمات، پیام ها، قرارداد، مشخصات فروشنده و تاریخ معامله را نگهداری کنید. سپس مشخص کنید هدف شما صرفا گزارش تخلف صنفی است یا استرداد وجه، دریافت کالا، جبران خسارت یا اثبات معامله را نیز دنبال می کنید.

  • از حذف پیام ها و مکاتبات خودداری کنید.
  • رسیدهای بانکی و کارتخوان را نگهداری کنید.
  • مشخصات کامل فروشنده و محل فعالیت را ثبت کنید.
  • تاریخ و مبلغ معامله را دقیق یادداشت کنید.
  • در صورت وجود شاهد، مشخصات و نحوه اطلاع او از معامله را ثبت کنید.
  • پیش از طرح دعوای حقوقی، خواسته اصلی خود را مشخص کنید.

جمع بندی

شکایت بابت عدم ارائه فاکتور با وجود دریافت وجه در مواردی که فروشنده طبق مقررات مکلف به صدور صورتحساب است، می تواند از مسیر مراجع نظارت صنفی و اتحادیه مربوط پیگیری شود. عدم ارائه فاکتور لزوما باعث از بین رفتن حقوق خریدار نمی شود و رسیدهای بانکی، پیام ها، قراردادها و سایر مدارک می توانند در اثبات معامله موثر باشند.

در عین حال، باید میان تخلف صنفی ناشی از صادر نکردن فاکتور و مطالبه وجه یا خسارت تفاوت قائل شد. اگر فروشنده علاوه بر ندادن فاکتور، کالا یا خدمت را نیز ارائه نکرده یا از بازگرداندن وجه خودداری کرده باشد، لازم است با توجه به شرایط، اقدام حقوقی یا در صورت وجود عناصر قانونی، کیفری نیز بررسی شود. مهم ترین اقدام، حفظ تمامی مدارک و انتخاب مرجع و عنوان درخواست متناسب با هدف واقعی خریدار است.

برچسب‌های مرتبط
شکایت بابت عدم ارائه فاکتور با وجود دریافت وجه شکایت بابت عدم ارائه فاکتور با وجود دریافت وجه شکایت بابت عدم ارائه فاکتور با وجود دریافت وجه