شکایت از تماس گیرنده ناشناس

چند روزی است که از یک شماره ناشناس با من تماس می گیرند و هر بار که جواب می دهم، فرد تماس گیرنده یا سکوت می کند یا با لحن نامناسب صحبت می کند و بعد تماس را قطع می کند. ابتدا تصور کردم شاید اشتباه شده باشد، اما تعداد تماس ها زیاد شد و تقریبا هر روز چند بار این اتفاق می افتاد. بعضی شب ها هم در ساعت های نامتعارف تماس گرفته می شد. یک بار که جواب دادم، شخصی شروع به توهین کرد و گفت اگر شماره ام را مسدود کنم، باز هم از شماره های دیگر تماس می گیرد. من چند بار شماره را بلاک کردم، ولی تماس ها از شماره های ناشناس یا شماره های دیگری ادامه پیدا کرد.

از صفحه تماس های گوشی چند اسکرین شات گرفته ام و تاریخ و ساعت تماس ها مشخص است. بعضی از تماس ها را هم ضبط کرده ام، ولی نمی دانم آیا فایل صوتی ضبط شده در دادگاه قابل استفاده است یا خیر. حتی یک بار برای اینکه موضوع تمام شود، پیام دادم و درخواست کردم دیگر با من تماس نگیرد، اما باز هم تماس ها ادامه داشت. در یکی از تماس ها هم تهدید کرد که اطلاعات شخصی من را برای دیگران ارسال می کند. البته دقیقا نمی دانم چه کسی پشت این شماره است و به همین دلیل نمی توانم نام او را در شکایت بنویسم.

مشکل اصلی من این است که نمی دانم برای شکایت از تماس گیرنده ناشناس باید از کجا شروع کنم و آیا پلیس فتا می تواند هویت صاحب شماره را مشخص کند یا خیر. آیا صرف تماس های مکرر و آزاردهنده جرم محسوب می شود؟ اگر تماس گیرنده توهین یا تهدید کرده باشد، موضوع فرق می کند؟ برای شکایت از تماس گیرنده ناشناس چه مدارکی لازم است و اگر شخص تماس گیرنده را نشناسم، چگونه می توانم شکایت کنم؟ همچنین می خواهم بدانم آیا اپراتور تلفن می تواند مشخصات فرد را در اختیار مرجع قضایی قرار دهد؟

در موضوع شکایت از تماس گیرنده ناشناس ابتدا باید میان «تماس ناخواسته و مزاحم»، «مزاحمت تلفنی» و رفتارهای مجرمانه ای مانند توهین، تهدید یا انتشار اطلاعات خصوصی تفاوت قائل شد. صرف اینکه شخصی با فرد دیگری تماس گرفته است، لزوما به معنای وقوع جرم نیست؛ اما اگر تماس ها به صورت مکرر و آزاردهنده انجام شوند یا همراه با تهدید، توهین، اخاذی، انتشار مطالب خصوصی یا سایر رفتارهای غیرقانونی باشند، موضوع می تواند از یک اختلاف ساده فراتر برود و قابلیت پیگیری قانونی پیدا کند.

بنابراین در این پرونده نمی توان صرفا از روی ناشناس بودن شماره، عنوان کیفری مشخصی را قطعی دانست. محتوای مکالمات، تعداد تماس ها، زمان تماس، نحوه رفتار تماس گیرنده، پیام های ارسالی و سایر مدارک باید بررسی شود. در صورتی که تماس گیرنده ناشناس باشد، این موضوع مانع مطلق طرح شکایت نیست؛ زیرا شاکی می تواند موضوع و شماره یا شماره های مورد استفاده را اعلام کند و در صورت وجود شرایط قانونی، مرجع قضایی از مراجع ذی ربط برای شناسایی استفاده کننده از خط استعلام کند.

چه زمانی تماس ناشناس می تواند جرم محسوب شود؟

یکی از مهم ترین نکات این است که هر تماس تلفنی جرم نیست. برای مثال، اگر فردی یک مرتبه به اشتباه تماس گرفته باشد یا تماس بدون محتوای آزاردهنده برقرار شده باشد، صرف ناشناس بودن شماره معمولا برای انتساب جرم کافی نیست. اما تکرار تماس ها با هدف آزار، برهم زدن آرامش یا ایجاد مزاحمت می تواند شرایط متفاوتی ایجاد کند.

همچنین اگر تماس گیرنده در جریان مکالمه شخص مقابل را تهدید کند، موضوع از صرف مزاحمت جدا می شود و باید محتوای تهدید و شرایط آن بررسی شود. اگر در تماس تلفنی الفاظ توهین آمیز به کار رفته باشد، امکان بررسی عنوان توهین نیز وجود دارد. در مواردی که تماس گیرنده برای دریافت پول یا منفعت، فرد را تهدید کند، موضوع می تواند از نظر کیفری اهمیت بیشتری پیدا کند و عنوان قانونی آن باید با توجه به جزئیات رفتار تعیین شود.

آیا برای شکایت از شماره ناشناس می توان شکایت کرد؟

بله، ناشناس بودن هویت شخص تماس گیرنده لزوما مانع ثبت شکایت نیست. شاکی می تواند اطلاعاتی را که در اختیار دارد، از جمله شماره تلفن، تاریخ و ساعت تماس ها، تعداد تماس ها، پیام های ارسال شده و شرح رفتار تماس گیرنده، در اختیار مرجع مربوط قرار دهد.

در چنین شرایطی، مهم است که شاکی به جای حدس زدن هویت فرد، همان اطلاعات قابل اثبات را ارائه کند. برای مثال اگر شخصی با شماره مشخصی تماس گرفته ولی هویت او برای شاکی معلوم نیست، بهتر است شماره در شکایت درج شود و درخواست رسیدگی و شناسایی شخص مورد نظر مطرح شود. اینکه در نهایت چه فردی مسئول تماس ها بوده است، موضوعی است که باید از طریق تحقیقات قانونی مشخص شود.

مدارک لازم برای شکایت از تماس گیرنده ناشناس

مدارک پرونده به نوع رفتار تماس گیرنده بستگی دارد، اما بهتر است تمام مستندات موجود حفظ شود. گزارش تماس های ورودی تلفن، اسکرین شات از فهرست تماس ها، پیامک ها، پیام های شبکه های اجتماعی، فایل های صوتی موجود و هرگونه مدرکی که ارتباط تماس گیرنده با رفتار مورد اعتراض را نشان دهد، می تواند برای بررسی اولیه مفید باشد.

اگر تماس گیرنده پیام تهدیدآمیز یا توهین آمیز ارسال کرده است، اصل پیام و مشخصات فنی آن را تا حد امکان حفظ کنید و از حذف یا ویرایش آن خودداری کنید. همچنین تاریخ و ساعت تماس ها را یادداشت کنید. اگر شخص دیگری نیز در جریان تماس یا پیام ها قرار داشته یا شاهد برخی اتفاقات بوده است، مشخصات او نیز ممکن است در روند رسیدگی اهمیت پیدا کند.

البته ارزش اثباتی هر مدرک به شرایط پرونده و تشخیص مرجع رسیدگی بستگی دارد. برای مثال، یک اسکرین شات به تنهایی ممکن است تمام ابعاد موضوع را ثابت نکند و باید در کنار سایر قرائن و مستندات بررسی شود.

اگر هویت فرد مشخص نباشد، شاکی نباید برای پیدا کردن شخص مورد نظر به روش های غیرقانونی متوسل شود. دسترسی غیرمجاز به اطلاعات شخصی، انتشار مشخصات فرد در فضای مجازی یا تهدید متقابل می تواند برای خود شاکی نیز مشکل حقوقی یا کیفری ایجاد کند.

مسیر صحیح این است که شماره تلفن و سایر اطلاعات موجود در اختیار مرجع رسیدگی قرار گیرد. در صورت ضرورت و وجود مجوز قانونی، امکان استعلام اطلاعات مرتبط از اپراتور یا سایر مراجع ذی ربط وجود دارد. بنابراین ناشناس بودن تماس گیرنده در زمان مراجعه به مرجع قضایی، به معنای غیرممکن بودن پیگیری پرونده نیست.

اگر تماس های مورد نظر با فضای مجازی، پیام رسان ها، حساب های کاربری، انتشار اطلاعات خصوصی یا تهدیدهای اینترنتی ارتباط داشته باشند، موضوع ممکن است نیازمند بررسی تخصصی در حوزه جرایم رایانه ای باشد. در چنین شرایطی مراجعه و ارائه مستندات به مرجع صالح می تواند به شناسایی مسیر مناسب رسیدگی کمک کند.

با این حال، صرف اینکه تماس از یک تلفن همراه انجام شده، به تنهایی به معنای صلاحیت انحصاری پلیس فتا نیست. مرجع مناسب به ماهیت رفتار و عنوان مورد ادعا بستگی دارد. به همین دلیل بهتر است قبل از انتخاب عنوان شکایت، محتوای تماس ها و مدارک موجود بررسی شود.

مزاحمت تلفنی، تهدید و توهین عناوین یکسانی نیستند. ممکن است یک شخص صرفا به صورت مکرر تماس بگیرد و موجب سلب آسایش شود؛ در حالت دیگر ممکن است همان شخص در جریان تماس، الفاظ توهین آمیز به کار ببرد یا فرد مقابل را به آسیب یا انجام اقدامی علیه او تهدید کند.

در حالت دوم، بررسی پرونده فقط محدود به اصل تماس نیست و محتوای رفتار نیز اهمیت پیدا می کند. بنابراین توصیه می شود در زمان ثبت شکایت، به جای نوشتن عباراتی کلی مانند «این شخص مرا اذیت می کند»، وقایع به ترتیب زمانی و با ذکر جزئیات بیان شود؛ مثلا چند مرتبه تماس گرفته شده، در چه ساعت هایی، چه عباراتی بیان شده و آیا بعد از درخواست قطع تماس، مزاحمت ادامه پیدا کرده است.

اولین اقدام، حفظ تمام مدارک است. تماس ها را پاک نکنید و اگر پیام یا فایل مرتبطی وجود دارد، آن را نگهداری کنید. سپس بهتر است شرح دقیقی از اتفاقات تهیه شود. در صورتی که تماس ها ادامه دارد، تاریخ و ساعت هر تماس را ثبت کنید تا الگوی رفتاری تماس گیرنده مشخص باشد.

در مرحله بعد، می توان با توجه به ماهیت موضوع از طریق مرجع قضایی صالح اقدام کرد و شماره یا شماره های مورد استفاده را اعلام نمود. اگر موضوع دارای جنبه رایانه ای باشد، مسیر رسیدگی ممکن است متفاوت باشد. همچنین اگر تماس ها همراه با تهدید، توهین یا درخواست مالی باشند، این موضوعات باید صریحا در شرح ماجرا بیان شوند؛ زیرا ممکن است در تشخیص عنوان قانونی موثر باشند.

اگر رفتار تماس گیرنده واجد شرایط قانونی برای پیگیری کیفری باشد، متن شکایت باید بر اساس واقعیت های پرونده تنظیم شود. نمونه زیر صرفا یک قالب اولیه است و باید با اطلاعات و مدارک واقعی شخص تطبیق داده شود:

ریاست محترم مرجع قضایی صالح

با سلام،

اینجانب به استحضار می رسانم شخصی با استفاده از شماره تلفن ............ طی مدت ............ به صورت مکرر با اینجانب تماس گرفته و علی رغم درخواست صریح بنده مبنی بر قطع تماس، تماس های مزبور ادامه یافته است. در برخی از تماس ها رفتار تماس گیرنده موجب سلب آسایش و ایجاد نگرانی برای اینجانب شده و حسب مورد، اظهاراتی از قبیل توهین و تهدید نیز مطرح شده است.

با توجه به اینکه هویت واقعی شخص تماس گیرنده برای اینجانب مشخص نیست، تقاضا دارم ضمن بررسی مستندات ارائه شده، در صورت وجود شرایط قانونی نسبت به شناسایی استفاده کننده از شماره مذکور و انجام تحقیقات لازم اقدام شود. تصویر سوابق تماس، پیام های موجود و سایر مدارک مرتبط حسب مورد به پیوست ارائه می شود.

با تشکر و احترام

استفاده از شماره های مختلف برای ادامه تماس ها می تواند در ارزیابی رفتار شخص اهمیت داشته باشد، اما به تنهایی اثبات کننده یک عنوان کیفری مشخص نیست. بهتر است همه شماره های مورد استفاده ثبت و نگهداری شوند و ارتباط زمانی آنها با یکدیگر مشخص شود.

اگر تماس گیرنده پس از مسدود شدن شماره، از خطوط دیگری استفاده کرده و همچنان همان رفتار را ادامه داده است، این موضوع را نیز باید در شرح شکایت بیان کرد. در صورت اثبات ارتباط میان شماره ها و یک شخص واحد، مجموعه این اقدامات می تواند در بررسی پرونده مورد توجه قرار گیرد.

در مورد فایل صوتی، نباید بدون بررسی شرایط پرونده با قطعیت گفت که هر فایل ضبط شده ای به تنهایی موجب اثبات ادعا می شود. نحوه تهیه فایل، محتوای آن، امکان انتساب صدا به شخص مورد نظر و سایر قرائن اهمیت دارد و تشخیص ارزش اثباتی آن با مرجع رسیدگی است.

بنابراین اگر مکالمه ای ضبط شده است، فایل اصلی را نگهداری کنید و آن را دستکاری یا ویرایش نکنید. در صورت نیاز می توان آن را همراه سایر مدارک ارائه کرد تا درباره قابلیت استناد و نحوه بررسی آن تصمیم گیری شود.

• هویت تماس گیرنده را بدون دلیل قطعی به شخص خاصی نسبت ندهید.
• تمام شماره های مورد استفاده و زمان تماس ها را ثبت کنید.
• پیامک ها، پیام های شبکه های اجتماعی و سایر مستندات را حذف نکنید.
• در صورت وجود تهدید یا توهین، محتوای دقیق رفتار را در شرح ماجرا بیان کنید.
• از تهدید یا مزاحمت متقابل برای پاسخ دادن به تماس گیرنده خودداری کنید.
• اگر احتمال خطر فوری وجود دارد، موضوع را جدی بگیرید و از مسیر قانونی برای حمایت و رسیدگی اقدام کنید.

در نهایت، شکایت از تماس گیرنده ناشناس زمانی نتیجه دقیق تری خواهد داشت که رفتار مورد اعتراض، زمان تماس ها، شماره های مورد استفاده و مدارک موجود به شکل منظم ارائه شود. ناشناس بودن فرد تماس گیرنده مانع مطلق پیگیری نیست، اما برای تعیین عنوان قانونی و مرجع صالح باید محتوای واقعی تماس ها و مدارک پرونده بررسی شود. همچنین صرف تماس تلفنی یا صرف عدم پاسخگویی یک شخص، به خودی خود به معنای تحقق جرم نیست و نمی توان بدون احراز شرایط قانونی، عنوان کیفری خاصی را به فرد نسبت داد.