مشاوره حقوقی ارزان با وکیل
در مورد توقیف اموال مهریه از طریق اجرای ثبتتوقیف اموال مهریه از طریق اجرای ثبت
مهریه مندرج در سند رسمی ازدواج، دینی قابل مطالبه است و زوجه برای وصول آن معمولا لازم نیست ابتدا دادخواست مطالبه مهریه را در دادگاه مطرح کند. یکی از سریعترین مسیرهای قانونی، مراجعه به دفترخانه ازدواج و درخواست صدور اجراییه است؛ البته سرعت نتیجه به شناسایی مال، میزان بدهی و همکاری مراجع مربوط بستگی دارد.
توقیف اموال مهریه از طریق اجرای ثبت چگونه انجام میشود؟
در توقیف اموال مهریه از طریق اجرای ثبت، زوجه ابتدا از دفتر ازدواج تنظیمکننده سند، صدور اجراییه را درخواست میکند. پس از ابلاغ اجراییه، زوج اصولا ۱۰ روز فرصت دارد مهریه را پرداخت کند یا برای پرداخت آن ترتیب قانونی ارائه دهد. اگر اقدامی انجام نشود، اجرای ثبت میتواند با معرفی یا شناسایی مال متعلق به زوج، آن را توقیف و در صورت ادامه نیافتن پرداخت، از طریق مزایده به فروش برساند.
برای شروع عملیات اجرایی چه مدارکی لازم است؟
زوجه باید اصل یا رونوشت سند ازدواج، کارت ملی و شناسنامه خود را ارائه کند. در بسیاری از موارد، تکمیل فرم درخواست اجراییه، معرفی شماره حساب و پرداخت هزینههای اداری نیز لازم است. اگر زوجه وکیل داشته باشد، وکالتنامه رسمی باید ضمیمه شود. معرفی مشخصات ملک، خودرو، حساب بانکی، سهام یا سایر داراییهای زوج، روند توقیف را سریعتر میکند؛ با این حال، نداشتن اطلاعات کامل درباره اموال مانع ثبت درخواست نیست.
پس از صدور اجراییه، ابلاغ باید به شیوه قانونی انجام شود. چنانچه زوج نشانی خود را تغییر داده باشد یا ابلاغ واقعی ممکن نباشد، ابلاغ قانونی نیز میتواند آثار مقرر را ایجاد کند. بنابراین، پیگیری پرونده در واحد اجرای اسناد رسمی و بررسی وضعیت ابلاغ اهمیت زیادی دارد.
چه اموالی را میتوان برای مهریه توقیف کرد؟
ملک دارای سند رسمی، خودرو، موجودی حساب بانکی، سهام، مطالبات زوج از اشخاص دیگر و برخی حقوق مالی، در صورت تعلق به زوج، قابل توقیف هستند. برای ملک، استعلام ثبتی و بررسی مالکیت ضروری است. درباره خودرو، توقیف سیستمی و سپس اقدامات اجرایی امکانپذیر است. حساب بانکی نیز با دستور مرجع اجرا تا میزان بدهی مسدود میشود.
با این حال، مستثنیات دین قابل توقیف نیستند؛ از جمله منزل متناسب با شان و نیاز ضروری زوج و افراد تحت تکفل، اثاثیه ضروری زندگی، ابزار کار لازم برای امرار معاش و برخی اقلام ضروری دیگر. تشخیص مصداق، به وضعیت مالی، شغلی و خانوادگی زوج بستگی دارد و ادعای مستثنیات دین باید بررسی شود. توقیف مال متعلق به شخص ثالث نیز امکانپذیر نیست و مالک میتواند اعتراض خود را مطرح کند.
هزینه و مهلت اجرای این درخواست چقدر است؟
صدور اجراییه، ابلاغ و اقدامات ثبتی هزینههای اداری دارند. حقالاجرا معمولا معادل پنج درصد مبلغ اجراشده است و اصولا از بدهکار دریافت میشود. اگر بدهکار ظرف مهلت قانونی پس از ابلاغ، مفاد اجراییه را اجرا کند، ممکن است از پرداخت حقالاجرا معاف شود. مبلغ دقیق هزینهها به نوع اقدام و مقررات زمان مراجعه بستگی دارد و باید از واحد اجرا استعلام شود.
در صورت شناسایی مال، اجرای ثبت میتواند آن را بازداشت کند. پس از ارزیابی و رعایت تشریفات قانونی، آگهی مزایده منتشر میشود. زوج حق دارد بدهی و هزینههای قانونی را تا پیش از انتقال یا فروش قطعی بپردازد و مانع ادامه عملیات شود. همچنین اگر نسبت به ارزیابی، توقیف یا نحوه اجرا اعتراضی وجود داشته باشد، اعتراض باید در مهلت و مرجع مقرر ثبت شود؛ تاخیر ممکن است موجب از دست رفتن فرصت اعتراض شود.
اگر مالی پیدا نشود یا زوج پرداخت نکند چه راهی وجود دارد؟
در صورت شناسایی نشدن مال، زوجه میتواند درخواست استعلام از مراجع مرتبط مانند بانکها، راهور، ثبت اسناد و شرکت سپردهگذاری مرکزی را پیگیری کند. توقیف اموال مهریه از طریق اجرای ثبت در صورت نبود دارایی قابل شناسایی، عملا به وصول فوری منجر نمیشود؛ اما پرونده اجرایی و امکان شناسایی داراییهای بعدی باقی میماند.
زوجه میتواند همزمان یا پس از طی مراحل لازم، از دادگاه خانواده نیز برای مطالبه مهریه اقدام کند؛ اما وصول همزمان یک طلب از دو مسیر ممکن نیست و مبالغ دریافتشده در هر مسیر باید محاسبه شود. مطابق قانون حمایت خانواده، درباره مهریه تا ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن، ضمانت اجرای حبس با شرایط قانونی وجود دارد و نسبت به مازاد، توانایی مالی زوج ملاک است. حبس نیز خودکار نیست و نیازمند درخواست و رسیدگی قضایی است.
جمع بندی
توقیف اموال مهریه از طریق اجرای ثبت با مراجعه به دفترخانه ازدواج و صدور اجراییه آغاز میشود. مهلت اولیه زوج ۱۰ روز است. معرفی دقیق اموال، پیگیری استعلامها و توجه به مستثنیات دین اهمیت دارد. ملک، خودرو، حساب و سهام قابل توقیفاند، اما مال شخص ثالث و اموال ضروری زندگی اصولا توقیف نمیشوند. در صورت نبود مال یا بینتیجه ماندن اجرا، مراجعه به دادگاه خانواده و استفاده از ضمانت اجراهای قانونی نیز ممکن است.